در فضای رقابتی کسب‌وکارهای خدماتیِ نوپا، بنا بر ماهیت و ملزومات شرح شغل و شاغل، به‌منظور ارتقاء عملکرد و ماندگاری منابع انسانی صنعت زنجیره­ای مواد غذایی خصوصاً در عرصه تأمین غذاهای به‌اصطلاح فست فودی با چالش‌های عدیده و بعضاً نوینی مواجه هستیم. بنابراین هدف از تحقیق کاربردی – پیمایشی حاضر معرفی پیشران­های مؤثر بر ارتقا عملکرد فردی منابع انسانی شاغل در این صنف بوده است. به‌منظور شناسایی عوامل کلیدی مذکور درگام اول تحلیل محتوای اسناد پژوهشی پنج سال اخیر برگرفته‌شده از منابع معتبر علمی – اجرایی انجام گرفت و درگام دوم  مدل فرض حاکم بر روابط این عوامل طراحی شد و از طریق سنجه ای محقق ساخته در جامعه آماری پژوهش شامل شاغلین در مجموعه رستوران‌های زنجیره‌ای سیب سیصد و شصتِ شعب شهر تهران مورد واکاوی قرار گرفت.  نمونه آماری 242 نفر بودندکه با استفاده ازروش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و  بر اساس جدول کریسی-مورگان انتخاب شدند. به‌منظور بررسی پایایی مدل اندازه­گیری ، یافته‌های برازش مدل‌های اندازه‌گیری روایی واگرا فورنل و لارکر بررسی شدند. در تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در ابتدا وضعیت نرمال بودن داده‌ها با استفاده از آزمون کلموگروف اسمیرونوف موردبررسی قرار گرفت؛ در ادامه آزمون های بارتلت، تحلیل بارهای عاملی  و شاخص تورم واریانس اجرا شد. در نهایت آنالیز داده­ها با استفاده از نرم­افزار پیش­بینی گرایانه تحلیلی صورت گرفت و برنامه کاربردی نرم­افزار مدل‌سازی مسیر به کار برده شد. مطابق با یافته‌های تحقیق خط‌مشی‌هایی از قبیل بیش آموزی، توانمندافزایی، ارتقا فردی- سازمانی، افزایش تعلق‌خاطر کاری نسبت به سازمان و خدمت‌رسانی به مشتریان  در کم و کیف عملکرد فردی کارکنان شاغل در فست فودهای سیب سیصد و شصت نقش‌آفرین هستند؛ بگونه­ای که باعث تغییر نقش منابع انسانی این کسب‌وکار از چسبنده و وابسته به ایفای نقش منابع انسانی دلبسته می­شوند. نتیجه آنکه ضمن تأیید فرضیات تحقیق، یافته‌ها حاکی از آن است که آموزش، توانمندسازی و ارتقای کارکنان به واسطه تعلق‌خاطر کاری بر عملکرد فردی کارکنان تأثیر دارد.

امروزه، گستردگی روزافزون زنجیره تامین صنایع غذایی، فرایند کنترل و تبدیل شعار «امنیت غذایی: از مزرعه تا سفره» را به واقعیت، سخت تر کرده است. فناوری بلاکچین، یک فناوری جدید و نوظهور است که شفافیت، قابلیت ردیابی و امنیت داده ها را در مسیر حرکتی محصولات غذایی از مزرعه تا سفره تضمین می کند و نویدبخش ارتقای امنیت غذایی در زنجیره های تامینی است که تقلب و جعل به جزء جدانشدنی آنها تبدیل شده است؛ بنابراین به کارگیری فناوری بلاکچین در زنجیره تامین صنایع غذایی، چه در حال حاضر و چه در آینده ای نزدیک، ضرورتی انکارناپذیر است. ازجمله مهم ترین الزامات به کارگیری هر فناوری، شناسایی موانع پیش روی آن است. نشناختن دقیق این موانع، نه تنها به عدم موفقیت در پیاده سازی مناسب این فناوری در زنجیره تامین صنایع غذایی منجر می شود، هزینه های درخور توجهی را نیز بر آن تحمیل خواهد کرد؛ بنابراین این تحقیق با هدف شناسایی موانع کلیدی به کارگیری فناوری بلاکچین و تدوین مدل سلسه مراتبی آن در زنجیره تامین صنایع غذایی تدوین شده است. به منظور دستیابی به این هدف، ابتدا مهم ترین موانع شناسایی شده است، سپس با استفاده از مدل سازی ساختاری تفسیری، مدلی ارایه شد که روابط بین این موانع را نشان دهد. نتایج تحقیق، موانع درون سازمانی و همچنین موانع قانونی را مهم ترین موانع به کارگیری فناوری بلاکچین در زنجیره تامین صنایع غذایی نشان داد. بنابراین برای به کارگیری این فناوری، باید تمرکز اصلی مدیران بر رفع این دسته از موانع، در سطوح پایین مدل سلسله مراتبی ارایه شده در این تحقیق باشد. نظر به اینکه فناوری بلاکچین به عنوان فناوری جدید نسل4 صنعت، به تازگی در ایران درخور توجه قرار گرفته است، تحقیق حاضر اولین تحقیق در زنجیره تامین صنایع غذایی در کشور قلمداد می شود که موانع به کارگیری فناوری بلاکچین را در یک زنجیره تامین کامل (از مزرعه تا سفره) بررسی کرده است.

با توجه به مزایای بالقوه فناوری بلاکچین برای مدیریت زنجیره تأمین و پایدار نمودن آن، میزان اتخاذ این فناوری چشمگیر نبوده است؛ لذا ضرورت شناسایی و اولویت‏بندی موانع به کارگیری بلاکچین جهت پایدار نمودن زنجیره‏های تأمین به شدت احساس می‏شود. در این مطالعه، موانع استفاده از فناوری بلاکچین در زنجیره تأمین صنایع غذایی ایران، طبق مطالعات ادبیات تحقیق و نظریه TOE، از سه منظر فناورانه (T)، سازمانی (O) و محیطی (E) مورد بررسی قرار گرفت. در نتایج این تحقیق، 12 عامل مؤثر نیز در سه دسته بندی نظریه TOE به عنوان موانع پذیرش فناوری بلاکچین در زنجیره تأمین صنایع غذایی شناسایی و استخراج شد. موانع شناسایی شده به دنبال نظرات خبرگان دانشگاهی و کارشناسان فعال در حوزه صنعت غذایی بررسی و با استفاده از ابزارهای غربالگری دلفی فازی و بر اساس مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) اعتبار موانع، صحت سنجی و سطوح و روابط آن ها مشخص شد و سپس بر اساس مدل تصمیم گیری چند معیاره با روش فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP) تحلیل و رتبه بندی گردید. نتایج نشان می دهد که عامل سازمانی به عنوان بحرانی ترین مانع و عوامل فناوری و محیطی به ترتیب به عنوان رتبه های بعدی موانع در بین خبرگان و کارشناسان صنعت غذایی کشور می­باشد. این مقاله، بینش های نظری و عملی را ارائه می دهد که درک پژوهشگران این حوزه را از عوامل مؤثر بر پذیرش بلاکچین در زنجیره های تأمین صنایع غذایی بهبود می بخشد و راهنمایی هایی را به مدیران و سیاست گذاران ارائه می­دهد که چگونه می توانند تلاش های خود را به بهترین نحو جهت افزایش پذیرش این فناوری هدایت نمایند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

شیوع ویروس کرونا اهمیت یکپارچگی زنجیره تأمین را در کاهش اثرات اختلالات و تضمین پایداری سازمان ها برجسته کرد. مطالعات قبلی نشان داد که یکپارچگی زنجیره تأمین می تواند تأثیر مثبت مستقیم بر عملکرد سازمان ها داشته باشد؛ از طرفی یکپارچگی زنجیره تأمین می‎تواند با افزایش تاب آوری در شرایط بحرانی نظیر شیوع کرونا به بهبود عملکرد بنگاه کمک کند. از این نظر، تاب آوری زنجیره تأمین نقش میانجی در رابطه بین یکپارچگی و عملکرد ایفا می کند. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر ابعاد مختلف یکپارچگی زنجیره تأمین بر عملکرد سازمان، با نقش میانجی تاب آوری در طول شیوع ویروس کرونا انجام شده است. مدل مفهومی پژوهش بر اساس بررسی مبانی نظری توسعه یافته و با استفاده از داده های نظرسنجی جمع آوری شده از شرکت های صنایع غذایی استان تهران در طول همه گیری ویروس کرونا آزمایش شده است. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که یکپارچگی فرایند و محصول در ایجاد تاب آوری زنجیره تأمین نقش مهمی دارند. تاب آوری زنجیره تأمین نیز در رابطه یکپارچگی زنجیره تأمین و عملکرد بنگاه تأثیر بسزایی دارد. یافته های این مطالعه بینش های ارزشمندی را برای مدیران زنجیره تأمین صنایع غذایی در مورد اهمیت یکپارچگی و تاب آوری برای تضمین پایداری و عملکرد سازمانی در زمان های اختلال ارائه می کند.

با توجه این که صنایع غذایی و پوشاک در ایران از دسته صنایع کاربر تلقی می گردد، پس می توان با تحلیل و مطالعه مزیت نسبی در اقلام تولیدی هر یک از این دو صنعت زمینه های صادرات بیشتر آنها را فراهم ساخت. زیرا ایجاد تمهیدات لازم و بستر مناسب افزایش صادرات اقلام دارای مزیت نسبی، تاثیری مطلوب و مثبت بر اشتغال کشور خواهد داشت. بنابراین در این مطالعه با استفاده از روش مزیت نسبی آشکار شده (RCA) محاسبات مربوط به مزیت نسبی گروههای هر دو صنعت صورت می پذیرد. بنابراین با تخمین تابع عرضه صادرات دو صنعت، می توان مطالعه فوق را تکمیل نمود.

هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی زنجیره تامین پایدار با رویکرد هوش مصنوعی در صنایع غذایی استان آذربایجان شرقی درمنطقه شمال غرب بود. جامعه آماری شامل مدیران عالی، تولید و عملیات وبازرگانی شرکت های صنایع غذایی استان و شامل خبرگان شرکت های صنایع غذایی استان مذکور بود. یافته های تحقیق نشان داد که معماری شبکه عصبی حاصل شامل 4 لایه ورودی، 1 لایه میانی با 2 واحد و 1 لایه خروجی با دو واحد ( 0 و 1 ) است. 65.8 % داده ها معادل 50 داده به عنوان نمونه traninig و 34.2 % داده ها معادل 26 داده به عنوان نمونه testing استفاده شده است. مقدار خطای به دست آمده از برازش این مدل برابر 25.30 در نمونه traninig و مقدار خطای به دست آمده در نمونه testing برابر 7.35 می باشد. از آنجاییکه مقدار خطای به دست آمده در نمونه testing کمتر از نمونه traninig است بنابراین برازش مدل قابل قبول شد. ترتیب اهمیت متغیر های مستقل در مدل ساختار شبکه عصبی به ترتیب اولویت اول تا چهارم، عوامل فرهنگی، عوامل اقتصادی، عوامل زیست محیطی و عوامل اجتماعی برآورد شد. نتایج تحقیقات نشان داد که زنجیره تأمین پایدار در حیطه صنایع غذایی عرصه های محلی، منطقه ای، ملی و بین المللی را در برمی گیرد و یک سری معاملات کوتاه تر و مستقل را بین تولیدکنندگان، پردازنده ها، تولیدکنندگان و خرده فروشان ایجاد می کند. لذا زنجیره تامین پایدار می تواند موجب جهانی سازی، ساختار و قدرت بازار، سلیقه و شیوه زندگی مصرف کننده، تغییر و تنظیم فناوری شود.

هدف: انقلاب صنعتی چهارم، همه صنایع را تحت تأثیر قرار داده و دنیای دیجیتال، سایبری و واقعی را در زنجیره های تأمین شرکت ها متحول کرده است. اینترنت اشیا، یکی از فناوری های نوظهوری است که بیشترین نمود انقلاب صنعتی چهارم را نمایندگی می کند. از آنجا که آینده صنعت غذا به طراحی و مدیریت زنجیره های تأمین توانمندشده با فناوری هایی همچون اینترنت اشیا گره خورده است، در این مقاله، بر اساس سناریوهای بدیل اینترنت اشیا، الگویی برای تدوین نقشه راه فناوری حمل ونقل هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیا، در شرکت های تولیدی مواد غذایی دارای زنجیره تأمین سرد ارائه شده است. روش: سناریوها با استفاده از روش هایی نظیر تحلیل محیط کلان PESTEL و تحلیل محتوا، بر اساس روش عدم قطعیت بحرانی (GBN)، از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته باز با خبرگان صنعت غذا و اینترنت اشیا توسعه داده شد. بسته های فناوری متناسب با هر سناریو، به کمک پرسش نامه و تجمیع نظر خبرگان انتخاب شد و تدوین نقشه راه به روش کارگاه شروع سریع T-Plan صورت گرفت. یافته ها: با توجه به دو عدم قطعیت بسیار مهم زیرساخت ارتباطی و افق زمانی توسعه طرح، چهار سناریو توسعه داده شد که دو سناریو به عنوان سناریوهای مطلوب انتخاب و برای هر یک، نقشه راه فناوری در سه لایه و به ترتیب در افق زمانی 10 و 15 ساله تدوین شد. نتیجه گیری: شرکت های مذکور با درنظرگرفتن وضعیت فعلی خود و انتخاب یکی از دو سناریو مطلوب، می توانند از یکی از نقشه های راه ارائه شده در این مقاله، به عنوان خطوط راهنمای تجهیز ناوگان حمل ونقل خود به فناوری اینترنت اشیا استفاده کنند و از طریق پایش، ردیابی و تسهیم اطلاعات، قادر شوند که فرایندهای زنجیره حمل ونقل سرد را بی درنگ برنامه ریزی، کنترل و مدیریت کنند.